عبد الحسين نوايى

77

نادرشاه و بازماندگانش ( همراه با نامه هاى سلطنتى و اسناد رسمى و ادارى ) ( فارسى )

ارعاب از صفويه گرفت و خود را پادشاه خواند ( 1148 ه ) . و شاه طهماسب و پسرانش را زندانى كرد و آنان همچنان در زندان بودند تا در سال 1153 به فرمان رضا قلى ميرزا و به دست محمد حسين خان قاجار كشته شدند . تقسيم ايران بين روسيه و عثمانى پطر كبير ، پس از غلبه بر شارل دوازدهم در پولتاوا « 1 » و مصالحه با تركان عثمانى ، چشم به سرزمينهاى جنوبى و غربى درياى خزر دوخته بود . و چنان كه گذشت ، در اين راه تا دربند لشكر كشيد و آن شهر را متصرف شد . تركها از مدتها پيش به پطر و خيالات دور و دراز وى ظنين شده بودند . درين هنگام اوضاع ايران سخت بحرانى بود . اين وضع نگرانى شديد دولت عثمانى را فراهم آورد . زيرا تركها مىترسيدند كه روسها با استفاده از آشفتگى ايران ، قسمتهاى مهمى ازين كشور را تصرف كنند . در همين هنگام نمايندگان مناطق شمال غربى ، مثل لزگيها و مردم شيروان و داغستان به قسطنطنيه رفتند و از فشار مذهبى عمال دولت ايران شكايت كردند . دولت عثمانى ، بنابر همبستگى مذهبى و ملاحظات سياسى ، از شاكيان سنى مذهب لزگى و شروانى حمايت كرد و اين امر موجب تشويش خاطر پطر گرديد . زيرا او نيز به همين مناطق ، يعنى داغستان و شروان ، از مدتها پيش چشم طمع دوخته بود . هر دو دولت ، قصد تجاوز به سرزمينهاى ايران را داشتند ولى هر دو دولت نيز از جنگ با يكديگر ، بيمناك بودند . در اين ميان دولت فرانسه نيز مىكوشيد تا از بروز جنگ بين روس و عثمانى جلوگيرى كند . بديهى است كه محرك آنان در اين امر احساسات بشر دوستانه و دلبستگى به صلح و آرامش نبود ، بلكه مقاصد سياسى بود . در آن روزگار رقابتى شديد بين دربارهاى فرانسه و اتريش برقرار بود ، چه در عرصه سياست چه در ميدانهاى

--> ( 1 ) - Poltava .